X
تبلیغات
morghdar javan - بهترین جزوه پرورش مرغ گوشتی....حتما بخوانید...........صلوات یادتون نره

1- مراقبت‌هاي بهداشتي و قرنطينه‌اي

بهداشت و امنيت زيستي، از اجزاء مهم هر مزرعه و ساختار صنعت مرغ گوشتي است. داشتن روش‌هاي بهداشتي و قرنطينه‌اي در مرغداري به عنوان اولين گام جهت پيشگيري از بيماري‌ها و پرورش گله‌اي سالم با بازده اقتصادي مناسب ضروري مي‌باشد.

رعايت موارد و نكات زير در مرغداري الزامي است.

1-1) مزرعه(مرغداري) نزديك به مزارع ديگر و يا اماكني كه به اين فعاليت مربوط مي‌شود نباشد و بايستي نظام دامداراي كشور رعايت گردد.

2-1) از ورود افراد متفرقه به داخل مرغداري جلوگيري شود.

3-1) از پرورش و نگهداري ساير طيور در مزارع جداً خودداري گردد. و مزرعه (مرغداري) با سيستم تمام پر- تمام خالي (ALL in- ALL out) جوجه ريزي شود.

4-1) ديواركشي و محوطه سازي كل واحد (مرغداري) در كنترل و كاهش انتقال و اشاعه آلودگي بسيار موثر خواهد بود.

5-1) كاركنان مرغداري بايد از نگهداري طيور مختلف در محل سكونت خو خودداري نمايند. وهمچنين بايستي از رفت آمد به ساير مرغداري‌ها پرهيز نمايند.

6-1) از ورود موش وساير جوندگان و پرندگان وحشي به داخل سالن (سالن‌ها) انبار ذخيره و ساخت دان، انبار پوشال و... جلوگيري شود.

7-1) تهيه و استفاده از لباس كار مناسب براي كارگران، بازديدكنندگان، مسئولين فني، دامپزشك، تعميركاران و.... ضروري است و تمام افراد بازديدكننده از مرغداري بايد نكات بهداشتي را كاملاً رعايت نمايند. لازم است كارگران و بازديد كنندگان قبل از ورود به مرغداري دوش بگيرند و لباس تميز مخصوص واحد بپوشند كه اين يكي از بهترين روشها براي جلوگيري از انتقال آلودگي مي‌باشد اگر اين امر ممكن نبود بايستي در محل ورودي مزرعه (مرغداري) اطاق سرويس و قرنطينه در نظر گرفته شود.

قسمت قرنطينه به دو بخش (اطاق)تقسيم شود.

كه اطاق اول داراي كمد لباس براي البسه شخصي و اطاق دوم جايگاه لباس كار (بلوز، شلوار، كلاه، چكمه و... ) و داراي دستشويي باشد. تا افراد پس از تعويض لباس و قبل از ورود به داخل مرغداري با آب و صابون و (ضد عفوني كننده) دستهاي خود را بشويند.

8-1) لگن آب يا حوضچه ضدعفوني در مدخل ورودي سالن‌ها تعبيه و چكمه‌ها قبل از ورود به سالنها ضدعفوني شوند (يك ظرف يا حوضچه مخصوص آب خالص و ظرف ديگر ضدعفوني كننده در نظر گرفته شود) و همچنين در جلوي هر سالن يك ظرف براي ضدعفوني دستها در نظر گرفته شود و در هنگام ورود و خروج از سالن بايد چكمه‌ها و دستها شسته و ضدعفوني گردد.

9-1) از تردد بي‌مورد و غير ضروري وسائل نقليه به داخل مرغداري جلوگيري شود و در صورت ضرورت وسائل نقليه قبل از ورود به داخل مزرعه ضدعفوني گردند.

(در مدخل ورودي مرغداري حوضچه ضدعفوني درست گردد و وسايل نقليه‌اي كه بنابر ضرورت وارد مزرعه مي‌شوند در مدخل ورودي ابتدا با آب و سپس با ماده‌ دتر جنت چرخها و بدنه خوب شستشو شوند وسپس با پمپ چرخها و بدنه و... با ماده ضدعفوني كننده مناسب ضدعفوني انجام گيرد.)

10-1) تلفات به طور منظم از سالنها جمع‌آوري و در داخل سطل تلفات درب پوش‌دار قرار داده و عصرها پس از آمارگيري دقيق از تعداد تلفات به طريقه بهداشتي معدوم گردند.

بهترين روش معدوم كردن تلفات، استفاده از تلفات سوز است كه بايد در هر واحد مرغداري يك كوره لاشه سوز نصب شود.

11-1) مشخصات بازديدكنندگان شامل نام و نشاني، نام شركت، منظور از بازديد، مزرعه بازديد شده قبلي و... ثبت شود.

12-1) از يك برنامه موثر براي كنترل جوندگان (موش) استفاده گردد، استفاده از طعمه مسموم به شرطي كه ادامه دار باشد، از موثرترين روشهاست.

13-1) از يك برنامه مديريتي موثر براي كنترل آفات از طريق بيولوژيكي، مكانيكي، شيمايي استفاده شود.

14-1) براي جلوگيري از لانه سازي و ورود جوندگان و حيوانات وحشي و... از رويش علف‌هاي هرز حداقل تا فاصله 15 متري از سالن‌ها جلوگيري گردد.

2- آماده سازي سالن و مزرعه (پاك سازي و ضدعفوني)

بعد از پايان هر دوره پرورش مراحل تخليه كود، شستشو آشيانه (سالن)، تجهيزات و وسايل، ضدعفوني آنها بايد به نحو مناسب و مطلوب انجام گيرد در اين ارتباط توصيه مي‌شود:

1-2) بعد از پايان پرورش و تخليه گله علوفه و دان باقي مانده تخليه شوند و بلافاصله جهت مبارزه با حشرات با سم‌پاشي و مبارزه با موش (با طعمه و...) اقدام گردد.

2-2) جهت تخليه كامل كود اقدام گردد و سپس سالن (سالنها)، انباردان و... گردگيري و جارو شوند . كليه بقاياي بستر، دان، پر گرفته شود.

3-2) تابلوهاي برق، هواكش‌ها، هيتر و... گردگيري و با كمپرسورباد كاملاً تميز و بادگيري شوند.

4-2) آبخوريها، دان خوريها و ساير وسايل و تجهيزات قابل انتقال به خارج از سالن منتقل گردند.

5-2) شستشوي كامل تمام قسمتهاي سالن به طوري كه هيچ اثري از دان، كود، پر و گرد و خاك باقي نماند (در صورت امكان با آب گرم شستشو گردد.)

6-2) شستشوي كامل آبخوريها، دان‌خوريها و كليه وسايل كه در سالن مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

7-2) شستشوي و رسوب زدايي منابع و لوله‌هاي آب (سيستم لوله‌كشي و لوله‌هاي آبخوري و...) و مخازن آب (و منبع آب سالنها) و لوله‌ها را با آب فشار قوي و مواد پاك كننده خوب شستشو و رسوب زدايي و ضد عفوني گردند.

روش پاكسازي مخازن آب و لوله‌هاي آب بدين ترتيب انجام گيرد كه محلول ضدعفوني كننده را در منبع آب سالنها حل نموده و اين محلول را در مسير شبكه لوله كشي روان نموده و به مدت 3-2 ساعت به حال خود بگذاريد و سپس با بازكردن شير آب اصلي سالن محلول ضدعفوني كننده را خارج نموده و با آب تميز سيستم را شستشو دهيد.

 

نام ماده ضدعفوني كننده

مقدار مصرف

كلر

350 گرم در500 ليتر آب 

آمونياك

400 گرم در 500 ليتر آب

سركه

4 ليتر در 500 ليتر آب

اسيد سيتريك

1 ليتر در 500 ليتر آب

مواد ضدعفوني كننده پر اكسيد

طبق توصيه كارخانه سازنده

  

8-2) پاكسازي و شستشو كليه قسمت‌هاي فارم (انباردان، انبار پوشال، دفتر قسمت اداري و كارگري و...) قابل توجه مي‌باشد در قسمت‌هايي كه عمل شستشو انجام مي‌گيرد بايد از تجمع آب حاصل از شستشو جلوگيري گردد و به سيستم فاضلاب هدايت شود.

9-2) نظافت و شستشوي لباس كاركنان و كارگران مزرعه

10-2) هر گونه باقي مانده چربي مواد آلي مي‌تواند سبب كاهش اثر ضدعفوني شود لذا لازم است مجدداً سالن (سالن‌ها) انبار دان، انبار پوشال و ديگر بخش‌هاي مرغداري با آب و مواد دترجنت (پاك كننده) شستشو و تميز گردد.

همزمان آبخوري، دان خوري و ديگر تجهيزات با مواد دتر جنت (پاك كننده) شستشو و تميز گردند.

11-2) شعله گرفتن كامل و دقيق كف سالن‌ها، ديوارها تا ارتفاع حداقل 5/1-1 متر از كف و سوزاندن علف‌هاي هرز و شعله افكني محوطه مرغداري.

12-2) ضدعفوني داخل و خارج سالن‌ها و همچنين كليه تجهيزات و وسايل از جمله آبخوري‌ها و دان خوري‌ها و... با يك ماده ضدعفوني مناسب.

بهتر است جهت انتخاب نوع ماده ضدعفوني و دز مصرفي و روش كار با دامپزشك مشورت شود و هر 2 الي 3 دوره نوع ماده ضدعفوني عوض شود.

ضدعفوني به صورت اسپري از سقف شروع كرده و به گوشه‌ها، ترك‌ها و درزها نيز توجه شود. واين كار تا محل اتصال ديوار و كف ادامه يابد به طوري كه محلول ضدعفوني روي كف سالن ملايم جريان بيفتد.

بعد از انجام ضدعفوني، رفت و آمد سالن‌ها، انبار دان، انبار پوشال و ديگر مناطق مرغداري بايستي با رعايت كامل مقررات و نكات بهداشتي انجام گيرد.

نسبت استفاده از محلول ضدعفوني 5/0-1 ليتر براي هر متر مربع و استفاده از آب گرم تأثير ماده ضدعفوني را افزايش مي‌دهد.

در موقع ضدعفوني لازم است از ماسك، كلاه، دستكش، عينك و... استفاده شود.

پس از انجام ضدعفوني مرحله اول سالن (سالن‌ها) انبار دان، انبار پوشال و... بايد براي مدت 24-12 ساعت خشك شوند كه اين امر به جذب بهتر ماده ضدعفوني كمك مي‌كند و باعث كاهش بيشتر تعداد ميكرو ارگانيزم‌ها مي‌شود.

13-2) ضدعفوني مجدد سالن (سالن‌ها) انبار دان، انبار پوشال و... با فرمالين به نسبت 9 ليتر آب و 1 ليتر فرمالين 40 درصد به صورت اسپري كه عمل فرمالين پاشي حتماً با ماسك مخصوص (ماسك ضد گاز) دستكش و كلاه انجام پذيرد. در هنگام فرمالين پاشي دماي سالن‌ها حدود 27-25 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 60-55 درصد باشد. و براي مدت 24 ساعت سالن (سالن‌ها) كاملاً بسته شود و هيچ‌گونه منفذي نداشته باشد.

14-2) آهك پاشي ديواره سالن (سالن‌ها) جلوي اطراف سالن (سالن‌ها) و محوطه مرغداري

15-2) نصب آبخوري، دان خوري و ديگر تجهيزات در سالن (سالن‌ها)

16-2) پخش پوشال به طور يكنواخت در سالن (سالن‌ها) و سپس روي پوشال با ماده ضدعفوني ضد قارچ به صورت اسپري عمل ضدعفوني انجام گيرد.

17-2) در صورت بالا بودن تراكم آلودگي و درگير شدن گله قبلي با بيماري‌ها، لازم است سالن (سالن‌ها) انبار دان با گاز فرمل ضدعفوني شود كه بايستي بازاء هر متر مكعب فضا 20 گرم پرمنگنات و 40 سي‌سي فرمالين دود داده شود. سپس سالن (سالن‌ها) براي مدت 24-48 ساعت بسته باشد و دماي سالن 27-25 درجه سانتيگراد باشد. دو روز پس از گاز دادن (سالن‌ها، انباردان و...) ظرف ضدعفوني مربوطه خارج و هواكش روشن تا گاز باقي مانده در فضا به طور كامل تخليه شود.

توجه شود قبل از ورود جوجه هيچ گونه گازي در سالن (سالن‌ها) نباشد.

·          بيماري در طيور نه فقط باعث ضرر و زيان مستقيم در اثر مرگ و مير مي‌گردد بلكه باعث كاهش وزن و ضريب تبديل غذايي را افزايش مي‌دهد لذا به لحاظ كاهش هزينه‌هاي ناشي از اين ضررها بايستي برنامه مدون پاكسازي و ضدعفوني كه ذكر شده است بطور دقيق و كامل اجرا گردد استفاده صحيح و اجراي دقيق و كامل از برنامه ضدعفوني، باعث كاهش نياز به ابزارهاي كنترل كننده بيماريها از جمله آنتي بيوتيك، واكسن‌ها و.... مي‌شود. مقدار ميكروارگانيزم‌ها در سطح مرغداري ممكن است به بيش از ده هزار ميليون در سانتي متر مربع برسد كه اين مقدار را مي‌توان با پاكسازي و ضدعفوني درست به حد قابل قبول هزار عدد در سانتيمتر مربع رساند. لذا بايستي در اجراي برنامه پاكسازي ضدعفوني كاملاً دقت گردد تا در عمل نتيجه مطلوب به دست آيد.

3- بستر

بستر و وضعيت آن در سالنها پرورش مرغ گوشتي موضوع مهمي است كه بايستي در طي دوره پرورش به آن توجه داشت. بستر مورد استفاده بايد خشك و نرم و بدون گرد و خاك و همچنين بدون آلودگي‌هاي ميكروبي و قارچي باشد. جنس و نوع كيفيت بستر بايد به گونه‌اي باشد كه منجر به نقص پا و ضايعات اندامها و قسمت‌هاي مختلف بدن پرنده نشود. همچنين ايجاد مشكلاتي از قبيل نقص پا و ايجاد مشكل در راه رفتن جوجه ضايعات پوستي و سينه‌اي و در نهايت مشكلات تنفسي ننمايد.

1-3) بستر مورد استفاده بستگي به كيفيت، صرفه اقتصادي و قابل دسترس بودن دارد. انواع معمولي بستر عبارتند از: تراشه چوب (3 تا 5 كيلوگرم در هر متر مربع)، كاه (5/2 تا 4 كيلوگرم در هر متر مربع)، پوسته برنج (پوشال، 4 تا 6 كيلوگرم در متر مربع) ماسه، خرده‌هاي ذرت .... مواد بستر بايد به طور يكنواخت و به عمق حدود 8 تا 5 سانت در سطح سالن پخش گردد.

2-3) مواد بستر بايد از محل‌هاي مناسب تهيه شود، پوشال مرطوب (به خصوص تراشه چوب) و كپك زده سبب شيوع بيمارهاي قارچي (آسپرژيلوس) مي‌شود.

3-3) پرندگان وحشي و يا جوندگان نبايد به منبع مواد بستر دسترسي داشته باشند. چون ممكن است باعث شيوع آلودگي سالمونلا و يا ساير عوامل بيماري در مرغداري شود.

4-3) بستر بايد بطور يكنواخت در سطح سالن پخش نموده عدم يكنواختي پخش بستر موجب محدوديت و مانع دسترسي جوجه‌هاي يك روزه به آب و دان مي‌گردد و منجر به بهم خوردن يكنواختي گله و... مي‌شود.

5-3) در طي دوره پرورش بايد به كيفيت بستر توجه كافي شود و از مرطوب و تخته شدن بستر جلوگيري شود. بستر مرطوب و نامناسب سبب شيوع بيماري كوكسيديوز، افزايش گاز آمونياك و.... مي‌گردد. لذا بايد هرگونه تلاش براي بهتر نمودن و حفظ كيفيت بستر انجام پذيرد.

عوامل زيادي باعث افت كيفيت بستر در طول پرورش مي‌شوند از جمله:

1- تهويه نامناسب

2- تراكم زياد گله

3- رطوبت بالا

4- ناكافي بودن عمق بستر

5- زياد بودن نمك يا پروتئين دان

6- پايين بودن كيفيت و نوع جنس بستر

7- عدم پراكنش مناسب آبخوري‌ها و عدم تنظيم مناسب آنها

8- كيفيت نامناسب چربي مصرف شده در دان

9- آنتريتهاي ناشي از بيماري

6-3) بستر با كيفيت خوب داراي 30-25% رطوبت مي‌باشد. بستر مرطوب باعث شيوع سوختگي مفصل خرگوشي، تاول سينه و افت كيفيت لاشه مي‌گردد.

7-3) با ضدعفوني بستر قبل از جوجه ريزي، از ورود عوامل بيماري‌زا از قبيل قارچ آسپرژيلوس و سالمونلا و... به محيط پرورش جلوگيري نماييد.

به طور كلي مشخصات يك بستر خوب عبارت است از:

1- وزن سبك

2- اندازه ذرات آن متوسط باشد

3- خشك باشد، همچنين سريعاً خشك شود

4- نرم و راحت و قابل فشرده شدن باشد

5- داراي قابليت جذب بالايي باشد

6- ارزان باشد

7- قابليت انتقال حرارتي آن پايين باشد

8- عاري از فساد و رنگ باشد

9- قابل تجزيه در محيط باشد

10- تميز و راحت بوده و گرد و غبار ناشي از آن كم باشد

11- به عنوان كود قابل فروش باشد

4- آب و آبخوري

آب در تغذيه روزانه طيور جنبه حياتي دارد به طوري كه محروميت از آب جوجه‌ها را به مراتب سريعتر از محروميت از ساير مواد غذايي از پا در مي‌آورد. آب بخشي مهمي از تغذيه جوجه‌ها مي‌باشد. چون 75- 70% وزن بدن جوجه‌ها از آب تشكيل شده است.

1-4) مرغهاي گوشتي به ازاي هر كيلوگرم افزايش وزن به حدود 4 ليتر آب نياز دارند كه حدود 75% آن از طريق آبخوري‌ها و آشاميدني آب و بقيه از مصرف دان تامين مي‌گردد پس بايد نسبت به آب مورد نياز گله دقت كافي شود و به وضعيت آب (و آبخوري‌ها) از نظر كميت و كيفيت دقت داشته باشيم.

2-4) آب مصرفي گله بايد از لحاظ نمك‌هاي كلسيم (سختي آب) و ميزان نمك، مس، آهن، منگنز، منيزم، سولفات، نيترات و... و از لحاظ آلودگي باكتريائي در هر گله (قبل از جوجه ريزي و در زمان آماده‌سازي ) آزمايش گردد.

3-4) در صورت آلوده بودن آب مرغداري، لازم است از ماده مناسب جهت ضدعفوني آب استفاده شود. مي‌توان از كلر به نسبت ppm 5-3 (هر هزار ليتر مقدار 5-3 گرم كلر) يا از مواد ضدعفوني مناسب در بازار استفاده گردد. كلر يا ماده ضدعفوني مورد نياز را در مقدار حدود 10 ليتر آب حل و مخلوط نموده و سپس به آب مورد نظر اضاغه گردد و خوب بهم زده و حل شود و بعد از 30-20 دقيقه در اختيار گله قرار گيرد.

4-4) 2-1 روز قبل از واكسيناسيون آشاميدني و در روز واكسن و يك روز پس از آن از ضدعفوني و كلرينه كردن آب حتماً خودداري گردد.

5-4) براي 2 هفته اول به ازاي هر 50-45 قطعه جوجه يك عدد آب خوري كفي (كله قندي) در نظر گرفته شود و از هفته سوم به بعد براي هر 80-70 قطعه يك عدد آبخوري آويز در نظر گرفته شود. از سن 3-2 روزگي به تدريج آبخوري آويز را مي‌توان استفاده نمود كاملاً روي بستر قرار داد و تا سن حدود 12-10 روزگي به صورت دستي آب توزيع شود و از سن 7-6 آب خوري كفي (كله قندي) مخصوص سنين اوليه را به تدريج جمع‌آوري نمود.

فضاي مورد نياز آب خوري براي جوجه‌هاي گوشتي

-                  آبخوري ناوداني                          2 سانتي متر به ازاي هر پرنده

-                  آبخوري آويز                                               14-12 عدد آبخوري به ازاي هر 1000 پرنده

-                  آبخوري پستانكي (نيپل)               12-8 پرنده به ازاي هر آبخوري نيپل

6-4) ارتفاع آبخوري بايد روزانه كنترل و تنظيم گردد. تا سن دو هفتگي لبه بالاي آبخوريهاي آويز اتوماتيك هم سطح پشت جوجه‌ها باشد و از سن 17-15 روزگي به بعد كف آبخوري (سطح زيرين آبخوري) هم سطح پشت پرنده‌ها تنظيم كنيد. اين عمل آلودگي آب به مدفوع بستر را به حداقل مي‌رساند از ريزش آب و حفظ كيفيت بستر نيز كمك مي‌كند.

7-4) در دو هفته اول در روز حداقل 4 نوبت و در شب حداقل 3 نوبت بايستي آبخوريها را تميز نمود تا هميشه آب تازه و تميز در اختيار جوجه‌ها باشد. آبخوريها بايد به طور مرتب شستشو و ضدعفوني گردند فقط در زمان واكسيناسيون آشاميدني دو روز قبل و يك روز پس از واكسيناسيون آشاميدني از ضدعفوني  آبخوريها بايد خودداري شود.

8-4) در سنين پايين، بهتر است از آبخوري‌هاي كله قندي (آبخوري كفي) استفاده نموده و آبخوري‌ها را روي كارتن قرار داد كه بايستي ابتدا يك مقوا (كارتن كفي) روي بستر قرار داده و سپس آبخوري‌ها روي آن قرار داده شود و كارتن (مقوا) را هر روز عوض نمود. با اين كار اولاً پوشال و بستر داخل آبخوري‌ها ريخته نمي‌شود و طعم آب تغيير نمي‌كند و كثيف شدن آبخوري‌ها كمتر مي‌شود ثانياً از خيس شدن بستر نيز جلوگيري مي‌شود.

9-4) بستر زير آبخوري‌ها بايد همواره باشد تا تمامي جوجه‌ها به طور يكنواخت و يكسان به آب دسترسي داشته باشند و از ريزش آب جلوگيري شود توصيه مي‌شود ميزان مصرف آب سالن (سالن‌ها) به صورت روزانه و دقيق ركورد گيري و ثبت شود زيرا افزايش يا كاهش ناگهاني در مصرف آب و يا انحراف از نسبت به دان (8/1:1- 6/1:1)، علامت اوليه استرس بيماري و يا تغيير كيفيت دان مي‌باشد

تخمين ميزان مصرفي آب هر پرنده در روز به سي‌سي در 21 درجه سانتي گراد

 

سن به هفته

آب مصرفي/روز/سي‌سي

سن به هفته

آب مصرفي/پرنده/روز/سي‌سي

اول

60-50

پنجم

260-240

دوم

110-90

ششم

310-280

سوم

170-140

هفتم

350-310

چهارم

220-200

هشتم

370-320

 

ميزان نياز به آب به ازاي هر يك درجه بالاتر از 21 درجه سانتي گراد حدود 5/6% افزايش مي‌يابد.

10-4) استفاده از آب خيلي گرم با خيلي سرد باعث مصرف آب كمتر توسط جوجه‌ها خواهد شد و در نتيجه رشد گله كاهش مي‌يابد. در تابستان بايد آب نسبتاً خنك و در زمستان آب نسبتاً ولرم در اختيار جوجه‌ها قرار بگيرد.

11-4) آب تهيه شده براي گله بسته به منبع، ممكن است حاوي مقادير بيش از حد مواد معدني مختلف و يا آلودگي باكتريايي يا اسيديته (PH) كمتر از حد نرمال، ... باشد.

بطور كلي آب آشاميدني مورد مصرف انساني براي مرغ گوشتي نيز مناسب است و آب استحصالي از چاه كم عمق و سطحي، منابع رو باز با كيفيت نامطلوب و.... مي‌توانند براي گله مشكل ساز باشند.

جدول زير سطح مواد معدني، مواد آلي و باكتري مجاز و‌ (PH) مناسب آب مصرفي طيور را نشان مي ‌دهد.

استاندارد آب مورد استفاده طيور

تركيبات

حداكثر سطح قابل قبول

تركيبات

حداكثر قابل قبول

كلي فرم

صفر   ميلي گرم در ليتر

مس

05/0- 002/ 0   ميلي گرم در ليتر

سختي كل

180               -

سديم

 50               ميلي گرم در ليتر

PH

5/7-5/6         -

روي

5/1- صفر    ميلي گرم در ليتر

نيترات

45-25     ميلي گرم در ليتر

فلوئور

06/0            ميلي گرم در ليتر

نيتريت

 4            ميلي گرم در ليتر

جيوه

002/0          ميلي گرم در ليتر

كلريد

200          ميلي گرم در ليتر

سرب

05/0- صفر  ميلي گرم در ليتر

سولفات

200           ميلي گرم در ليتر

كلسيم

75               ميلي گرم در ليتر

منگنز

5/0-1/0       ميلي گرم در ليتر

منيزيم

50-30          ميلي گرم در ليتر

آهن

1-3/0       ميلي گرم در ليتر

 

 

12-4) استفاده از آب با نمكهاي معدني زياد باعث كاهش مصرف آب در گله شده و در نتيجه رشد گله محدود خواهد شد.

13-4) اگر (PH) آب مورد استفاده كمتر از 6 باشد بر هضم و خورندگي تجهيزات آبخوري تاثير گذاشته و اين مسئله با دارو و واكسن مورد استفاده ناسازگار مي‌باشد.

14-4) مس اضافي در آب طيور، باعث تلخ شدن مزه آب و صدمه به كبد پرنده مي‌گردد.

15-4) مقادير بيش از حد سولفات‌ها، موجب شل شدن مدفوع مي‌شود. اگر ميزان سديم و منيزيم بيش از 50 ميلي گرم در ليتر باشد اين اثر تشديد خواهد شد. بالا بودن بار باكتريائي آب آشاميدني جوجه‌ها، بروز مشكلات پا و به ويژه نكروز سر استخوان ران و عفونتهاي استا فيلو كوك اورئوس را افزايش خواهد داد و آلودگي باكتريائي آب همچنين اغلب به دليل سپتي سمي، افت كيفيت لاشه در كشتارگاه را بالا مي‌برد.

5- دانخوري

براي 10-7 روز اول پرورش به ازاي هر 55-50 قطعه جوجه يك سيني دان خوري در نظر گرفته شود و همچنين حدود 25-20% سطح سالن قسمت جوجه را به غير از سيني دان خوري يكروزه از كارتن كفي پوشانده شود تا هر چه سريعتر جوجه‌ها به دان آشنايي پيدا نموده و تغذيه كنند.

عرض كارتن كفي مورد اشاره حدود 100-80 سانتي‌متر و نزديك دان خوري دائمي قرار داده شود. و كارتن‌هاي كفي مذكور براي 5-3 روز اول مورد استفاده قرار بگيرد.

1-5) براي تحريك اشتهاي جوجه‌ها در 5-3 روز اول به تعداد دفعات توزيع دان در روز حداقل 5-4 نوبت و در شب 4-3 نوبت يعني هر 3- 5/2 ساعت بايد دان توزيع شود. در سن 8-6 روزگي 5-4 بار در شبانه روز و از سن 9 روزگي به بعد توزيعدان 4-3 بار انجام پذيرد. ارتفاع دان در سيني بيش از 5/1 سانت نباشد و حالت كپه مانند در دانخوري ايجاد نشود بلكه دان بايستي به مقدار كم ولي به دفعات زياد توزيع شود تا اشتهاي جوجه‌ها در هر بار توزيع دان تحريك شود. پوشال باقي مانده در داخل سيني‌ها كه مخلوط بافضله و پوشال است تخليه ودان تازه و تميز به جوجه‌ها داده شود. از ريختن دان باقي مانده و پوشال روي بستر جداً خودداري شود.

2-5) تغذيه جوجه‌ها پس از خروج تخم‌مرغ تاثير زيادي بر عملكرد گله در پايان دوره پرورش دارد. در واقع اگر شروع پرورش گله‌اي با تغذيه و مديريت مناسب توام باشد باعث مي‌شود كه نه تنها گله‌اي يكنواخت از نظر وزني توليد شود بلكه عملكرد گله از نظر ضريب تبديل غذايي و... مناسب و مطلوب گردد.

لذا براي موفقيت در اين امر رعايت اصول تغذيه و مديريت، به خصوص در هفته اول پرورش از اهميت زيادي برخوردار است. خيلي از مرغداران تصور مي‌كنند كه جوجه مي‌تواند تا چندين روز از مواد غذايي كيسه زرده استفاده كند و مشكلي پيش نيايد. بايد به اين نكته توجه داشت كه جريان مواد غذايي از كيسه زرده به لوله گوارشي يا روده‌ها حدود 40 ساعت بعد از هچ شدن جوجه‌ها متوقف مي‌شود و بعد از آن جذب مواد داخل كيسه زرده از طريق عروق خوني كه اين كيسه را پوشانده صورت مي‌گيرد.

لذا دسترسي به غذاي (دان) در ساعت اوليه براي رسيدن به رشد مطلوب مهم است.
 در ضمن گرسنگي اوليه جوجه‌ها مي‌تواند بر روي مقاومت به بيماري در تمام طول زندگي پرنده تاثير سوء بگذارد

3-5) تحقيقات نشان داده است كه دسترسي به غذاي (دان) باعث جذب سريع‌‌تر كيسه زرد مي‌گردد. و با حركت روده‌ها در جوجه‌هايي كه تغذيه شده‌اند انتقال زرده به داخل رود سريعتر شده و عفونت ناشي از عدم جذب كيسه زرده نيز به ميزان زيادي كاهش مي‌يابد. جوجه‌ها بطور غريزي بعد از خروج از تخم‌ به جستجوي غذا مي‌پردازند و تقريباً 4 ساعت بعد از خورن غذا رشد شروع مي‌شود. لذا دسترسي به دان براي جوجه‌ها موجب افت چشم گير وزن بدن مي‌شود. لذا دسترسي به دان بعد از خروج جوجه‌ها تخم و استقرار در سالن‌ها لازم و ضروري است.

4-5) فضاي دانخوري كافي و مناسب براي پرنده فراهم گردد تا رشد و ضريب تبديل غذايي مناسب داشته باشد. ارتفاع دانخوري را طي دوره پرورش بايد روزانه تنظيم نمود بطوري كه پشت پرنده با كف دانخوري هم سطح باشد. زيرا تنظيم نامناسب دانخوري باعث افزايش هدر رفتن دان مي‌شود. در اين حالت ضريب تبديل غذايي بالا رفته و در صورت خوردن دان ضايع شده احتمال آلودگي قارچي و باكتريايي بيشتر خواهد شد.

فضاي دانخوري مورد نياز براي جوجه‌هاي گوشتي

نوع دانخوري

ميزان

دانخوري زنجيري- ناوداني (تراف)

5-3 سانتي‌متر به ازاء هر پرنده

دانخوري بشقابي (قطر 33 سانتيمتر)

55-50 پرنده به ازاء هر دانخوري

دانخوري استوانه‌اي (قطر 40 سانتيمتر)

65-60 پرنده به ازاء هر دانخوري

6- برنامه حرارتي

دو سيستم اصلي كنترل حرارتي در سالن‌هاي مرغ گوشتي استفاده مي‌شود:

1- سيستم گرم كردن كل سالن

2- سيستم گرم كردن موضعي (استفاده از مادر مصنوعي)

 دماي مورد نياز در گرم كردن كل سالن براي پرورش جوجه‌‌هاي گوشتي در هفته‌هاي مختلف به شرح ذيل توصيه مي‌شود.

هفته اول

1-3 روزگي

0C31 -30

4-5 روزگي

 0C29

6-7 روزگي

28 0C

              

هفته دوم

 0C27 -26

هفته سوم

 0C26 -25

هفته چهارم

0C 23-22

هفته پنجم به بعد

 0C 21-20

1-6) دماهاي اشاره شده بايد در سطح جوجه‌ها برقرار باشد. ارتفاع دماسنج تا بستر حدود 10-5 سانتي متر باشد.

2-6) در هر سالن حداقل 5-3 عدد دماسنج قرار داده شود. (ابتدا، وسط، انتها و طرفين) و قبل از قرار دادن دماسنج از صحت كار آنها اطمينان حاصل شود.

3-6) درجه حرارت با رطوبت نسبي ارتباط دارد و هر چه رطوبت نسبي پايين باشد نياز به حرارت بيشتر مي‌شود مثلاً اگر رطوبت نسبي داخل سالن به 30% برسد دماي مورد نياز به 0C 32-31 مي‌رسد. موضوعي كه بايد حتماً به آن توجه داشت اجتناب كردن درجه حرارت‌ها بالاي 35-33 است كه مطلقاً نبايد چنين درجه حرارتي در سالن داشته باشيم و براي جوجه‌ها بسيار مضر مي‌باشد.  


 

ميزان دماي مطلوب در رطوبت‌هاي نسبي مختلف براي سنين مختلف جوجه‌ها 

سن

(روز)

ميزان دما در رطوبت نسبي

مطلوب

50

60

70

80

0

33

5/30

6/28

27

3

32

5/29

6/27

26

6

31

5/28

6/26

25

9

7/29

5/27

6/25

24

12

2/27

25

8/23

5/22

15

2/26

24

5/22

21

18

25

23

5/21

20

21

24

22

5/20

19

24

23

21

5/19

18

27

23

21

5/19

18

4-6) گرم بودن بيش از حد سالن، مصرف دان در نتيجه رشد و يكنواختي گله كاهش مي‌يابد و تعداد تلفات در اثر بروز نقص در سيستم قلبي- عروقي جوجه‌ها (عارضه مرگ ناگهاني) شديداً افزايش مي‌يابد.

جوجه‌هايي كه در روزهاي نخست پرورش در معرض سرما قرار گيرند، موجب افزايش تلفات، استرس، كاهش آب بدن، سرعت رشد كند و عدم يكنواختي و دودست شدن گله و بيماري آسيت مي‌شود. محتويات روده و روده كور و در نهايت مدفوع آبكي و گازدار خواهد شد.

5-6) عمل پيش گرمايي بايد در سالن انجام شود. تمام سطوحي كه با جوجه در تماس هستند، بتون و كف خالي تا حدود 0C 30-28 گرم شود. اين كار بايد در فصل سرد و مناطق سردسير 48-36 ساعت قبل و در مناطق گرم حدود 24 ساعت قبل از ورود جوجه آغاز گردد.

6-6) براي پيشگيري از سرما خوردگي جوجه‌ها، بايد دماي بستر به حد مطلوب يعني
 
0C 29 در سطح بستر و 0C 27 درجه سانتي گراد در عمق 9 سانتي‌متر برسد.

7-6) مشاهده رفتار جوجه‌ها ملاك خوبي براي كنترل ميزان دما مي‌باشد. اگر جوجه‌ها خيلي پراكنده و با فاصله باشند حرارت بسيار گرم و يا بالعكس اگر به صورت كپه در جايي جمع باشند حاكي از سرد بودن است و اگر به طور مناسب در سالن پخش باشند نشان دهنده دماي مناسب و مطلوب مي‌باشد.

7- رطوبت نسبي

رطوبت نسبي هواي داخل سالن بايد در حدود 65-55% و براي بقيه دوره حدود 55-50% در نظر گرفته شود و اگر رطوبت نسبي هوا پايين‌تر از 50% باشد، خشك بودن هوا باعث مشكلات تنفسي و دهيدراتاسيون (از دست دادن آب بدن) و دو دست و وازده شدن تعداد زيادي از جوجه‌ها مي‌گردد.

بايد از طريق مختلف از جمله با خيس كردن ديوارها، سقف، آب پاشي ورودي هوا و اسپري و مه پاشي و استفاده از دستگاه‌هاي رطوبت ساز و.... رطوبت موردنياز در سالن تأمين شود.

1-7) لازم است حداقل 1 عدد رطوبت سنج در هر سالن قرار داده شود تا وضعيت رطوبت نسبي سالن‌ها به دست آيد.

2-7) به عنوان يك اصل كلي توصيه مي‌شود ميزان رطوبت نسبي سالنها را بالا در نظر گرفته و به رقم حدود 65-60 برسانيد چون اولاً وقتي جوجه در روزهاي اول وارد سالني با رطوبت پايين شوند سير كاهش رطوبت بدن ادامه يافته و سبب دهيدراته شدن بدن (از دست دادن آب بدن) و دودست و وازده شدن گله مي‌شود. ثانياً رطوبت پايين باعث خشك شدن لايه پوششي مجاري تنفسي مي‌گردد و در نتيجه تبادل هوايي گازي و اكسيژن گيري پرنده دچار صدمه مي‌شود و نهايتاً بر روي رشد و ضريب تبديل اثر سوء مي‌گذارد. لذا مجدداً تاكيد مي‌شود كه به موضوع رطوبت نسبي سالنها مانند تهويه، دما و .... توجه و اهميت داده شود.

3-7) با رشد پرنده رطوبت ايده‌ال نيز كاهش خواهد يافت رطوبت نسبي بالا از 18 روزگي به بعد موجب رطوبت بستر و مشكلات، همراه با آن خواهد شد با بالا رفتن وزن رطوبت را مي‌توان با استفاده از تهويه و سيستم گرم كننده كنترل كرد.

ضعف در عملكرد و كاهش يكنواختي مي‌تواند ناشي از پايين بودن رطوبت نسبي در هفته اول باشد.

8- تهويه

تهويه مناسب و مطلوب عامل بسيار مهم در موفقيت پرورش جوجه‌هاي گوشتي مي‌باشد و هواي خوب و سالم و تهويه مناسب يكي از مهمترين موارد قابل توجه در مرغداري است لذا تاكيد مي‌شود در تهويه سالنها نهايت توجه و دقت به عمل آيد. زيرا اكثر بيماريها در اثر تهويه بد بوجود مي‌آيد و گله را مبتلا به بيماري تنفسي و.... مي‌كند در واقع كيفيت نامناسب هوا عملكرد گله را محدود كرده و حساسيت به بيماري را بالا خواهد برد.

پرنده جهت رشد به هواي تازه نياز دارد و هدف از تهويه مناسب، كاهش گرد و غبار و گازها مضر (گاز آمونياك، اكسيد كربن) و افزايش اكسيژن مي‌باشد. بايستي همواره سعي و تلاش شود تا هواي سالم وارد سالن شده و هواي كثيف خارج شود. هواي راكد و همچنين كوران هوا به هيچ وجه براي جوجه مناسب نمي‌باشد.

1-8) تهويه و دما در ارتباط با يكديگر هستند. در بيشتر اوقات افزايش دستگاه‌ها تهويه را براي كاهش هزينه سوخت در هواي سرد كاهش مي‌دهند اما اين كار اشتباه است. هواي تازه و تميز به اندازه آب غذاي تازه براي جوجه‌هاي گوشتي در حال رشد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.

2-8) آلوده كننده‌هاي اصلي هواي سالن، گرد و خاك، دي‌اكسيد كربن، منواكسيد كربن، آمونياك و بخار آب زياد مي‌باشند كه با افزايش اين موارد، دستگاه تنفس پرنده آسيب ديده و كارايي تنفس و عملكرد گله كاهش خواهد يافت و اگر پرنده در معرض هواي آلوده قرار بگيرد احتمال شيوع بيماري‌هاي تنفس و آسيت را بيشتر مي‌كند. و رطوبت بالا موجب كيفيت نامطلوب نيز مي‌شود كه سبب افزايش وقوع سوختگي مفصل خرگوشي و افت كيفيت لاشه مي‌گردد.

3-8) براي كنترل كامل وضعيت تهويه‌اي يك سالن، ابتدا بايد بيشترين نياز تهويه‌اي سالن را در شرايط و سنين مختلف محاسبه و پيش‌بيني كرد و هواكش‌هايي انتخاب نمود كه بين حداكثر و حداقل تهويه مورد نياز قابل تنظيم باشند.

4-8) نياز تهويه‌اي مطلوب عبارت است از:

حداقل (7/0 متر مكعب در ساعت به ازاي هر كيلوگرم وزن زنده)

حداكثر (2/7 متر مكعب در ساعت به ازاي هر كيلوگرم وزن زنده)     

جريان هوا در سالن و در سطح پرنده بستگي به نياز تهويه و دماي سالن و ميزان رطوبت نسبي و تراكم گله، سن گله و... دارد. كه بين 3-3/0 متر بر ثانيه بايستي برقرار باشد.

5-8) سطوح قابل تحمل گازهاي مضر

منواكسيد كربن: كمتر از 100 قسمت در ميليون (ppm 100<)

دي‌اكسيد كربن: كمتر از 2500 قسمت در ميليون(ppm2500<)

آمونياك: كمتر از 10 قسمت در ميليون (ppm10<)

ميزان اكسيژن بايد حداقل 21% هواي دم را تشكيل دهد. هنگامي كه ميزان اكسيژن از 11% كمتر شود اشكالات تنفسي ايجاد مي‌كند و به ميزان 6% درصد برسد جوجه تلف مي‌شود.

9- روشنايي

به طور معمول اكثر پرورش دهندگان مرغ گوشتي از سيستم نوردهي مدوام استفاده مي‌كنند. در اين روش از برنامه نوردهي طولاني مدت (23 ساعت روشنايي) و يك دوره كوتاه (1 ساعت خاموشي) استفاده مي‌شود. 1 ساعت خاموشي باعث عادت كردن جوجه‌ها به تاريكي شده و از وحشت آنها در موقع قطع برق و نتيجتاً از تجمع و خفگي پيشگيري مي‌نمايد. در سالنهاي باز 1 ساعت خاموشي در ابتداي شب (همزمان با تاريكي هوا و هنگام غروب) اعمال شود.

1-9) در فضايي كه در روزهاي اول در اختيار جوجه‌ها قرار داده مي‌شود شدت نور و يكنواختي پراكندگي آن خيلي مهم مي‌باشد تا جوجه‌ها به راحتي بتوانند دان و آب را پيدا كنند. لذا حداقل شدت نور 60 لوكس پيشنهاد مي‌شود كه پس از 7 روز بتدريج شدت نور كاهش داده شده و بطوريكه تا سن 14 روزگي به 20 لوكس برسد و اين شدت نور تا پايان 21 روزگي حفظ شود و از سن 22 روزگي به بعد 10-7 لوكس شدت نور داده شود. اين كاهش شدت نور بايد تا حدي باشد كه پرنده در آن راحت و آرام باشند بدون اينكه مشكلي در دستيابي به آب و دان داشته باشند.

2-9) براي جوجه‌هاي گوشتي توليد شده از گله‌هاي مادر جوان شدت روشنايي حدود 25- 20% افزايش يابد.

3-9) شدت نور يكنواخت در كل سالن باعث بالا رفتن يكنواختي و بهبود ضريب تبديل غذايي مي‌گردد تميز كردن لامپ و تعويض لامپ‌هاي سوخته بطور منظم از ايجاد نقاط تاريك و روشن در سالن جلوگيري مي‌نمايد.

برنامه نوردهي متناوب:

اجراي اين روش كه شامل روشنايي وخاموشي منظم مي‌باشد منجر به بهبود وضعيت پا و كاهش افت لاشه مي‌گردد. همچنين جوجه‌ها كه ميزان دان سهميه خود را در مدت كوتاه مصرف مي‌نمايند فرصت طولاني‌تر براي هضم و جذب خواهند داشت. (دوره خاموشي) در نتيجه ضريب تبديل دان بهبود پيدا مي‌نمايد. البته قبل از به كارگيري اين روش بايد از توان سيستم‌هاي مديريت مناسب مثل تغذيه، ظرفيت آبخوري، دانخوري، تهويه و... مطمئن باشيم تا عملكرد مناسب بدست آيد.

سن

روشنائي

(ساعت)

خاموشي

(ساعت)

روشنائي

(ساعت)

خاموشي

(ساعت)

روشنائي

(ساعت)

خاموشي

(ساعت)

روشنائي

(ساعت)

خاموشي

(ساعت)

6-0 روزگي

23

1

-

-

-

-

-

-

35-7 روزگي

5

1

5

1

5

1

5

1

36 روزگي به بعد

23

1

-

-

-

-

-

-

 

1- برنامه نوردهي متناوب  ديگري نيز وجود دارد كه تاثيرات زيادي در كاهش استرس گرمايي در پرورش مرغ گوشتي خواهد داشت. چون كنترل فعاليت بيش از حد پرنده‌ها به وسليه تغيرات منظم روشنايي و خاموشي سالن به كاهش حرارت توليدي بين گله كمك مي‌نمايد.

سن

طول مدت روشنايي

طول مدت تاريكي

6-0 روزگي

24 ساعت

-

21-7 روزگي

23 ساعت

1 ساعت

22 روزگي به بعد

2 ساعت

2 ساعت

 

1 ساعت

3 ساعت

2- برنامه نوردهي ديگري را نيز مي‌توان در سالن‌هاي باز و بسته به كار برد. همانطوري كه قبلاًٌ اشاره شد سطوح آبخوري و دانخوري به ازاي هر پرتده را بايد افزايش داد تا در دوره روشنايي پرنده قادر به دريافت آب ودان باشد. ضمناً استفاده از ديمر جهت كنترل شدت نور و وانمود كردن طلوع و غروب مصنوعي در سالن مفيد خواهد بود. غروب پرنده را متوجه مي‌نمايد كه دوره خاموشي نزديك و طلوع نيز جهت جلوگيري از هجوم گله به طرف آبخوري و دان خوري موثر است.

 

     سن

طول روشنايي (ساعت)

طول تاريكي (ساعت)

6-0 روزگي

23

1

21-7 روزگي

16

8

28-22 روزگي

18

6

29 روزگي به بعد

23

1

 


3- برنامه نوردهي ديگر در شرايطي كه كنترل نور سالن امكان پذير باشد و شرايط محلي اجازه بدهد قابل اجرا مي‌باشد:

سن گله

(روز)

شدت نور

(لوكس)

شدت نور

(فوت كندل)

مدت نوردهي ساعتهاي روشنايي/ خاموشي

7-0

40-30

0/4-0/3

23    /      1

28-8

15-10

5/1-0/1

20    /      4

كشتار-29

5-3

5/0-3/0

23    /      1

10- تراكم گله

ميزان فضا و سطح كف سالن كه براي هر قطعه پرنده بستگي به عوامل زياد از جمله وزن مرغ در هنگام كشتار، نوع سالن (باز يا بسته) شرايط آب و هوايي منطقه، فصل و مديريت و كيفيت و امكانات آشيانه و... دارد.

1-10) در سالن‌هاي باز تراكم جوجه‌ريزي بر اساس فصل و نوسانات درجه حرارت متفاوت بوده و بايستي در تابستان از تراكم جوجه ريزي كاسته شود.

2-10) تراكم گله تاثير زيادي بر روي عملكرد، يكنواختي و كيفيت محصول نهايي دارد. تراكم بيش از حد، فشار محيطي روي پرنده را افزايش داده و آسايش پرنده را به خطر مي‌اندازد و در نهايت سودآوري كاهش خواهد يافت. وضعيت كيفي  سالن و خصوصاً امكان كنترل شرايط محيط در تعيين تراكم گله نقش دارد.

3-10) با بالا بردن تراكم مي‌بايست فضاي دان خوري و آبخوري در دسترس به تناسب افزايش يافته و مراقبت كافي براي حفظ كيفيت هوا و بستر به عمل آيد. تراكم بيش از حد، رشد، ماندگاري، كيفيت بستر، سلامتي پا و... را كاهش خواهد داد و همچنين سبب افت كيفيت لاشه مي‌شود.

متوسط وزن كشتار

 كيلوگرم

سالن بسته

تعداد پرنده در متر مربع

سالن باز

تعداد پرنده در متر مربع

1

34-32 قطعه

22 قطعه

5/1

21 قطعه

15 قطعه

8/1

19-18 قطعه

12 قطعه

2

17-16 قطعه

11 قطعه

5/2

13 قطعه

9 قطعه

3

11 قطعه

7 قطعه

 در سالن‌هاي بسته 34-30 كليوگرم وزن زنده در هر متر مربع و در سالن‌هاي باز 22-20 كيلوگرم وزن زنده در هر متر مربع در نظر گرفته مي‌شود.

در آب و هواي گرم، تراكم گله بر اساس دما، رطوبت و ظرفيت سيستم تهويه و... تعيين مي‌شود. در سالن‌هاي باز تراكم گله در آب و هواي گرم 18-15 كيليوگرم در متر مربع در نظر گرفته شود. در صورت عدم امكان حفظ دماي مورد نظر در آب و هوا يا فصل گرم، تراكم گله را بايستي كمتر در نظر گرفته شود.

4-10) براي 5-3 روز اول جهت اين كه جوجه‌ها به آب و دان به راحتي دستيابي داشته باشند بايد به ازاي هر متر مربع 30-25 قطعه جوجه در نظر گرفت كه فضاي داخل سالن را با كارتن به ارتفاع حدود 60-40 سانت محدود نمود. توصيه مي‌شود كه اين سطح را (گارد) در وسط سالن ايجاد نموده و دو طرف داخل سالن كه فضاي خالي است با پاشيدن آب، رطوبت مورد نياز را تامين نمود.

از سن 6-5 روزگي بتدريج فضاي بيشتر در اختيار جوجه‌ها قرار دارد بطورئيكه تا پايان هفته دوم كل فضاي مورد نياز‌ (سالن) را در اختيار گله قرار گيرد.

11- وزن كشي

1-11) داشتن ميانگين وزني بطور هفتگي ضروري بوده و ثبت آمار مربوط به ميانگين وزن بيشترين ارزش را در ارزيابي وزن نهايي و در نتيجه تعيين زمان مناسب كشتار خواهد داشت تا از بازاريابي خوبي نيز برخوردار باشد. آگاهي از تغييرات وزن بدن براي ارزيابي و نشان دادن تاثيرات برنامه‌هاي تغذيه‌اي نيز ضروري مي‌باشد.

2-11) پس  از ورد جوجه‌ها و قبل از اينكه جوجه‌ها در سالن پخش شوند از تعداد 5-3% جوجه‌ها وزن‌كشي به عمل آيد و در پايان هر هفته نيز حداقل 5-3% گله وزن‌كشي و ميانگين وزن محاسبه شود. انتخاب نمونه‌ها به صورت تصادفي و در 3 نقطه سالن (به صورت مثلثي و در مكانهاي مشخص شده) و هميشه در يك زمان ثابت وزن كشي گردد.

12- ثبت آمار و اطلاعات

يكي از اقدامات بسيار مهم ثبت آمار و ارقام در كليه مراخحل پرورش مي‌باشد و در واقع آمار و ارقام مي‌تواند معرف و مشخص كننده وضعيت پرورش گله در هر دوره باشد. در مرغداري بدون داشتن آمار صحيح و تنظيم گزارش روزانه و... كسب موفقيت مشكل خواهد شد. لذا ركوردگيري صحيح در طي مراحل پرورش براي بررسي تاثير به كارگيري تكنيك‌هاي مديريتي، تغذيه‌اي ضروري است و تجزيه و تفسير اطلاعات توليدي از ضروري‌ترين اقدامات براي ارتقاء و بهبود سطح عملكرد و نشان دهنده درجه بهداشت و وضعيت بيماري‌ها در آن فارم مي‌باشد. نگهداري اين اطلاعات و آمار اين امكان را به ما مي‌دهد كه از تجربيات گذشته در حد ممكن استفاده نماييم.

بطور كلي اطلاعات مربوطه به هر گله گوشتي مي‌تواند شامل موارد زير باشد:

1- تاريخ و تعداد جوجه‌ريزي

2- كيفيت جوجه (وزن، هماهنگي، تعداد تلفات در زمان حمل و نقل، سن گله مولد...)

3- مرگ و مير و حذفي (روزانه، هفتگي، مجموع آنها به تعداد و درصد)

4- برنامه واكسيناسيون و داروها (تاريخ، روش واكسيناسيون، نوع و شماره بچ و تاريخ انقضا...)

5- برنامه دان و مصرف دان (روزانه، هفتگي، مجموع)

6- برنامه روشنايي

7- وزن كشي (ميانگين وزن و سرعت و روند رشد)

8- مصرف آب

9- دما و رطوبت

10- هزينه‌ها

11- درآمدها

12- ...

كليه اين اطلاعات بايستي دقيقاً ثبت شده و در پايان هر دوره مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.

براي هرگله يك شاخص توليد Production Number يا عدد توليد محاسبه نمود.

عدد توليد (شاخص توليد يا p.N): نشان دهنده عملكرد پرورش مرغ گوشتي در يك دوره مي‌باشد و از فرمول زير بدست مي‌آيد.


 

        درصد ماندگاري * ميانگين وزن به كيلوگرم

        ضريب تبديل غذايي* ميانگين سن به روز

= شاخص توليد

 

100*

       

 


            

هر چند شاخص توليد (P.N) بزرگتر باشد نشان دهنده عملكرد بهتر گله مي‌باشد. مي‌توان عملكرد گله با استاندارد سويه (نژاد) مربوطه نسبت درصد گرفته شده و مورد مقايسه و ارزيابي قرار داد.

13- دان و تغذيه

دان بايد براي جوجه‌ها جذاب باشد و جوجه‌ها را به طرف خودش جلب كند غذايي كه كاملاً آردي باشد براي جوجه‌ها جالب نيست. در صورت امكان بهتر است دان به شكل كرامبل (حبه خورده شده) مخصوص جوجه‌ها باشد و اگر تهيه دان كرامبل امكان پذير نيست دان نبايد به شكل كاملاً آردي تهيه شود بايد حالت بلغور يا دانه بندي داشته باشد. توزيع دان نيز بايد به نحوي باشد كه دان به راحتي در اختيار جوجه‌ها قرار گيرد.

اشاره به اين مطلب لازم است كه در حرارت بيش از اندازه در دوره اوليه پرورش (Brooding time) بيشترين لطمه را به جوجه‌ها وارد مي‌كند. جوجه‌ها در بدو ورورد به علت غريزه‌اي كه دارند به چيزهايي كه توجهشان را جلب كند نوك مي‌زنند لذا بايد سعي كنيم كه مورد جلب كننده توجه جوجه، دان باشد.

1-13) خوردن دان باعث آغاز پروسه هضم و جذب در دستگاه گوارش مي‌شود و با چرخش مواد مغذي جذب شده در جريان خون مركز اشتها در مغز جوجه‌ها تحرك مي‌شود. با تحريك مركز اشتها، جوجه تازه متوجه مي‌شود چيزي كه به دنبالش بوده غذاست و به دنبال دان مي‌رود تا بخورد. اشتهاي جوجه اينجا توسعه مي‌يابد و تحريك مي‌شود. مسئله مهم اين است كه اشتهاي تك تك جوجه‌ها را هر چه زودتر تحريك كنيم.

تحريك اشتها يك پديده رفتاري است كه فقط در 5-3 روز اول مي‌توان آن را تحريك كرد و به وجود آورد.

اگر جوجه‌اي در اين مدت اشتهايش تحريك نشود به اين معني نيست كه اين جوجه هيچ وقت غذا نمي‌خورد بلكه غذا مي‌خورد ولي الگوي غذا خوردن آن با جوجه‌اي كه اشتهاي آن تحريك شده فرق مي‌كند.

جوجه‌اي كه اشتهاي آن تحريك شده، غذا را به صورت تصادفي مصرف نمي‌كند بلكه به شكل وعده‌ غذايي مي‌خورد. جوجه لازم است كه غذا را به صورت وعده‌اي و نه به صورت تصادفي بخورد.

جوجه زماني رشد مطلوب و مناسب پيدا مي‌كند كه غذا را وعده‌اي خورده و چينه دانش را پر از غذا كند. اين غذا وارد دستگاه گوارش شده، هضم و جذب گرديده و تبديل به مواد مورد نياز ما كه گوشت است مي‌شود.

اين روند سالم و طبيعي خوردن و هضم و جذب غذا مي‌باشد و يكي از اهداف ما در برنامه پرورش جوجه گوشتي عادت دادن جوجه‌ها به اين شكل تغذيه مي‌باشد. يعني غذا وعده‌اي خورده شده و در هر بار چينه دان خود را پر كند. لذا بايد در 5-3 روز اول دفعات توزيع دان را بالا ببريم و حداقل 5/2-3 ساعت يك بار دان پخش شود.

براي پي بردن به ميزان پر بودن چينه دان، حدود 30 تا 50 قطعه جوجه را بطور تصادفي انتخاب و چينه دان آنها را بررسي مي‌كنيم و اين بررسي بايد در 12، 24،36، 48و 72 ساعت بعد از استقرار جوجه‌ها در سالن انجام شود. در12 ساعت پس از استقرار جوجه‌ها اگر 60-50% چينه دان پر باشد، رضايت بخش است و اگر در 24 ساعت حدود 70% در 36 ساعت حدود 80%، در 48 ساعت حدود 90% و در 72 ساعت بيش از 95% چينه دان پر باشد نتيجه مطلوبي بدست مي‌آيد.

اگر وضعيت پري چينه دان رضايت بخش نباشد بايد به عوامل از جمله وضعيت درجه حرارت، رطوبت سالن، توزيع غذا، شكل دان، تعداد دفعات توزيع دان وضعيت دان  خوري و نحوه استقرار آنها، وضعيت آب خوري، تهويه و... دقت داشته باشيد.        

2-13) عدم تغذيه صحيح در سنين اوليه، روي رشد عضلات تاثير منفي مي‌گذارد كه اين تاثير بر روي عضلات سينه نسبت به بقيه عضلات مشهودتر است. همچنين مكانيسم تشنگي در جوجه‌هاي تازه از تخم خارج شده به خوبي توسعه نيافته است و تا زماني كه جوجه از غذا تغذيه نكرده باشد تشنگي خوب تحريك نمي‌شود و اين بدان معني است كه تشنگي با مصرف دان و مواد مغذي و انرژي‌زا تحريك مي‌گردد. لذا دسترسي به دان در ساعات اوليه براي بدست آوردن رشد مناسب بسيار مهم است.

3-13) بنابر بررسي‌هاي انجام شده اگر جيره (دان) فقط حاوي كربوهيدرات (نشاسته) باشد و از نظر مواد پروتئيني فقير باشد به دليل كمبود پروتئين اوليه، نارسايي بافتهاي بدن در ابتداي توليد جوجه به وجود خواهد آمد. لذا استفاده از آرد ذرت توصيه نمي‌شود و بلكه استفاده از دان آغازين از روز اول جهت رسيدن به رشد مناسب پيشنهاد مي‌گردد.

4-13) دان سهم عمده از كل هزينه‌هاي پرورش مرغ گوشتي را شامل مي‌شود. بنابراين لازم است هر گونه تلاش انجام گيرد تا مطمئن شويم كه اقلام غذايي با مقادير مناسب مخلوط شده و داراي كيفيت مطلوب است. دان براي مرغ‌هاي گوشتي بايد به نحوي بالانس و تنظيم شود كه تعادل متناسبي از انرژي، پروتئين، اسيد آمينه، مواد معدني، اسيدهاي چرب ضروري و ويتامينها را برقرار كرده و امكان رشد و عملكرد بهينه را ميسر سازد. عواملي مانند تراكم گله شرايط محيطي و آب و هوايي، وضعبت بيماري و ... ممكن است روند وزن گيري را كم كند و ضريب تبديل را خراب و در نهايت موجب تغيير نيازها تغذيه‌اي مي‌گردد. بايد توجه داشت فقط با فرمولهاي مناسب غذايي و استفاده از مواد مرغوب مي‌توان به حداكثر بهره دهي در گله دست يافت. با توجه به متغيير بودن كيفيت مواد اوليه دان همواره از ميزان اين تغييرات از طريق ارسال نمونه به آزمايشگاه اطلاع حاصل شود و تنظيم فرمول دان مي‌بايست با توجه به كيفيت مواد اوليه خوراك صورت گيرد. در غير اين صورت نمي‌توان جيره متعالي را از لحاظ ميزان مواد مغذي تنظيم و تهيه نمود و در اختيار گله قرار داد. زيرا اگر مواد مغذي بيشتر از نياز در دان باشد علاوه بر فشار متابوليكي پرنده، در واقع يك نوع دور ريختن سرمايه و بالا رفتن هزينه محسوب مي‌شود.

همچنين كمبود مواد نغذي باعث رشد و خراب شدن ضريب تبديل و نهايت افت عملكرد گله مي‌گردد. لذا توصيه مي‌شود هميشه از مشاورت متخصصين تغذيه استفاده گردد.

5-13) به طور كلي چند نكته مهم حائز اهميت را در تغذيه و ساخت دان بايستي مد نظر داشت:

1- از مصرف مواد اوليه نامرغوب، كپك زده، ناخالص، مشكوك و فاسد... جداً خودداري شود.

2- از مواد قبل از مصرف و نيز از دان ساخته شده در مقاطع مختلف جهت كنترل نمونه گيري و براي آناليز به آزمايشگاه ارسال شود و با توجه به نتايج آزمايش فرمول دان تنظيم شود.

3- بخش قابل ملاحظه‌اي از هزينه‌ها در پرورش مرغ گوشتي مربوط به هزينه خوراك مي‌باشد.

لذا به مسائل بهداشتي، اقتصادي، ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي، انبار مواد اوليه و ساخت دان توجه ويژه شود.

4- مقدار نمك مصرفي دان بستگي به ميزان نمك موجود در آب مرغداري دارد. چنانچه ميزان نمك آب مصرفي گله بالا باشد نياز به استفاده از نمك يا اينكه مقدار نمك مصرفي دان كمتر در نظر گرفته شود كه بايستي آب آزمايش و بر اساس نمك آن، مقدار نمك مصرفي دان مشخص شود.

5- نوع و ميزان كوكسيد يواستات و ... با نظر دامپزشك مصرفي گردد.

6- با توجه به سن مرغ براي كشتار بايد حداقل 7-5 روز قبل از كشتار از مصرف دارو و كوكسيد يواستات و ... در دان خودداري شود.

7- مصرفي منابع پروتئيني نامتعادل و يا با كيفيت پايين مي‌تواند استرس متابوليكي ايجاد كرده و براي رفع آن پرنده انرژي مصرف مي‌كند علاوه بر اين موجب مرطوب شدن بستر خواهد شد.

8- ميزان كلر را به دقت و با استفاده از كلريد سديم (نمك)و بيكربتات سديم (جوش شيرين) به عنوان مواد اوليه دان كنترل گردد.

9- بايد در استفاده از منابع فسفر و برآورد ميزان نياز فسفر قابل دسترس پرنده توجه و دقت شود.

10- از ذخيره طولاني مواد اوليه و دان اجتناب شود زيرا ذخيره نامناسب و طولاني مواد اوليه و دان باعث كاهش كيفيت و فساد آنها و تاثير منفي بر عملكرد گله خواهد شد.

11- در جيره پيشدان بايد از چربيهاي غير اشباع مثل روعن سويا و در رشد دانه و پس دان مي‌توان مخلوطي از چربيها اشباع و غير اشباع استفاده نمود.

ميزان نسبت چربي اشباع و غير اشباع:

 

چربي اشباع شده (مثل پيه)

چربي اشباع نشده (مثل روغن سويا)

پيشدان تا 15 روز

-

100%

رشدان 30-16 روز

30-25%

75-70%

پس دان 45-31 روز

50%

50%

پس دان 46 روز به بعد

60%

40%

در كيفيت چربي مصرفي در دان توجه شود. اگر چربي به كار رفته در دان كيفيت مناسبي نداشته باشد هضم نشده و با مدفوع خارج و باعث روغني شدن و ايجاد سوختگي مفصل خرگوشي و تاول سينه و اثر سوء بر رشد گله مي‌شود.

مصرف آنتي اكسيدان و ويتامين c در دان بر روي كيفيت چربي موثر مي‌باشد.

12- اگر دان آغازين، كرامبل (حبه خرد شده) و رشد دان و پس دان به شكل پلت (حبه) مصرف شود معمولاً رشد و ضريب تبديل بهتر خواهد  شد. مزاياي مصرف دان كرامبل و پلت شامل:

الف: جوجه‌ها با هر برداشت مواد مغذي بيشتر و يكنواختي دريافت مي‌كنند و از اين طريق عملكرد بهتري حاصل مي‌شود.

ب: پلت كردن جيره سبب ژلاتينه شدن كربوهيدرات‌ها و در نتيجه افزاي قابليت هضم جيره مي‌شود.

ج: گرمايي كه در پروسه پلت كردن به دان داده مي‌شود سبب از بين رفتن سالمونلا و باكتري‌ها مي‌شود.

د: ريخت و پاش و اتلاف دان كمتر مي‌شود و جوجه‌ها دان را راحت‌تر بر مي‌دارند در نتيجه ضريب تبديل غذايي بهبود مي‌يابد.

13- در اين راهنما احتياجات غذايي سويه تجاري مرغ گوشتي راس 308 ارائه مي‌شود. همچنين براي تنظيم فرمول دان در سن‌هاي مختلف چنانچه مواد اوليه ارزانتر و با كيفيت مناسب در منطقه قابل دسترس باشد پس از مشاوره با كارشناسان مربوطه فرمول دان مناسب و اقتصادي تنظيم و در اختيار گله قرار داده شده.

 

 

14- مديريت بهداشتي گله

نوشته شده توسط مهندس واحدی  | لینک ثابت |